la mắng
Định nghĩa
- Động từ:
- Quát tháo, mắng mỏ một cách giận dữ và to tiếng: Hành động dùng lời lẽ nặng nề, giọng điệu lớn và gay gắt để trách móc, phê bình hoặc tỏ thái độ bất bình với ai đó, thường là vì họ đã làm điều gì sai trái.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Bố mẹ không nên la mắng con cái trước mặt bạn bè của chúng. (Bố mẹ không nên quát mắng con cái trước mặt bạn bè của chúng.)
- Cô giáo la mắng cả lớp vì không học bài cũ. (Cô giáo mắng cả lớp vì không học bài cũ.)
- Anh ấy bị sếp la mắng vì đi làm muộn. (Anh ấy bị sếp quát mắng vì đi làm muộn.)
Các cách sử dụng nâng cao
"la mắng thậm tệ" / "la mắng xối xả": mắng mỏ một cách rất dữ dội, liên tục và nặng lời.
- Ông chủ la mắng thậm tệ nhân viên vì để xảy ra sai sót nghiêm trọng. (Ông chủ mắng mỏ nhân viên rất dữ dội vì để xảy ra sai sót nghiêm trọng.)
"bị la mắng": thể bị động, chỉ việc trở thành đối tượng bị quát mắng.
- Đứa trẻ bị la mắng và cảm thấy rất tủi thân. (Đứa trẻ bị mắng và cảm thấy rất tủi thân.)
Biến thể và từ gần giống
La (động từ): nói to, quát to, thường thể hiện sự giận dữ hoặc để ra lệnh. "La" có thể đứng độc lập hoặc kết hợp với "mắng".
- Đừng la tôi như thế! (Đừng quát tôi như thế!)
Mắng (động từ): dùng lời lẽ nặng nề để trách cứ, chê trách. "Mắng" có thể nhẹ hơn về cường độ giọng nói so với "la mắng".
- Bà mắng đứa cháu nghịch ngợm. (Bà trách mắng đứa cháu nghịch ngợm.)
Quát mắng (động từ): gần nghĩa với "la mắng", nhấn mạnh vào giọng điệu quát tháo.
- Trách mắng (động từ): nhấn mạnh vào việc trách cứ, phê bình, có thể không nhất thiết phải to tiếng.
Từ đồng nghĩa
- Quát tháo: nói to, giận dữ (nhấn mạnh âm lượng).
- Rầy la: trách mắng (từ thông dụng ở miền Nam Việt Nam).
- Trách móc: phê bình, chỉ trích (có thể nhẹ nhàng hơn).
Từ trái nghĩa
- Khen ngợi: nói lời tốt đẹp, tán dương.
- Động viên: khích lệ, cổ vũ tinh thần.
- Dịu dàng: nói năng nhẹ nhàng, ôn tồn.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- "Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi": Câu này phản ánh quan niệm rằng thương yêu thật sự đôi khi phải nghiêm khắc, quát mắng (roi vọt) để dạy bảo, còn sự nuông chiều (ngọt bùi) đôi khi không phải là yêu thương. Hành động "la mắng" có thể được xem trong ngữ cảnh "roi vọt" về mặt tinh thần.